Sevgili okur, “Duygusal Bir Müzisyenle Duygusuz Bir Seri Katilin Ortak Noktası: Ayrılık Kaygısı ” başlıklı yazımız konuk yazarımız ‘Abid Bakhshizada’ kaleminden sizlerle buluşuyor. Keyifli okumalar… Diğer yazılarımız için buraya tıklayabilirsiniz
Ortak Nokta: Ayrılık Kaygısı
Sosyal psikologlar için çalışılması en zor konulardan biri her zaman romantik ilişkiler olmuştur. İnsanlık tarihi boyunca bu fenomeni işlemek için çaba gösterenler oluştur fakat ipin ucunu bulmakta pek başarılı olan olmamıştır. (İpin sahibi Ariadne bile kalbinin mağaralarında terk edilmişken, bizim yakın zamanda bir başarıya ulaşmamız zor gibi görünüyor)
Birçok insan, romantik ilişki içinde günlük hayatta yansıttığı kişiliğinden bir miktar uzaklaşır. ”Senden önce hiç böyle değildim.” en sık kullanılan cümlelerden biri haline gelir. Hatta bazen o kadar kaptırırız ki kendi kendimizi tanımakta bile zorlanırız. Büyük bir özenle büyüttüğümüz yapıları yıkar (başka bir deyişle öldürür) ve kendimizi istemediğimiz şeyleri yaparken buluruz. Dönüp baktığımızda ise bu duruma en çok kendimiz şaşırırız. Bunu sebebi değişimi fark etmenin en zor olduğu zamanın içimizde dolaştığı zaman olmasıdır. İlginçtir ki, birçok seri katilin yakın çevresi de tutuklanma sebeplerini öğrendiklerinde benzer bir şaşkınlık tepkisi verirler: O hiç öyle biri gibi değildi.
Pandemide yayınladığı “Punisher” albümü sayesinde alternatif müzik sahnesinin en heyecan verici isimlerinden biri haline gelen Phoebe Bridgers ve Netflix mini dizisi “Monster” ile birlikte sıklıkla adını duymaya başladığımız Jeffrey Dahmer, ilk bakışta birbirinden fazlasıyla uzak iki isim gibi duruyor. 1994 doğumlu Phoebe, çocukluğundan beri duygularıyla iç içe yaşayan biridir. Aynı yılın sonunda yaşadığı hapishanede hayata gözlerini yuman Jeffrey ise acımasız ve empatiden yoksun biri olarak bilinir. Fakat bu apayrı iki insanın çok benzer bir noktası mevcut: Ayrılık kaygısı. Gelin bu durumu Phoebe Bridgers’tan “Killer” eşliğinde inceleyelim. Siz de şarkı eşliğinde okumak isterseniz burayatıklayabilirsiniz.
Phoebe Bridgers kimdir?
Phoebe Lucille Bridgers (17 Ağustos, 1994) California doğumlu müzisyen, yapımcı ve oyuncudur. 13 yaşından itibaren sokak müzisyenliği yapan Bridgers, hpek çok farklı müzik grubunda yer alır. Şarkılarında sık sık melankolik tınılar kullanan Bridgers, ikili ilişkileri saf halleriyle yansıtmaktan çekinmez.
Jeffrey Dahmer kimdir?
Jeffrey Lionel Dahmer, ayrıca bilinen adı ile Milwaukee Yamyamı (21 Mayıs 1960 – 28 Kasım 1994), Amerikalı bir seri katildir. Dahmer, 1978-1991 yılları arasında, çoğu Asya ve Afro-Amerikan kökenli 17 erkek ve oğlan çocuğunu öldürmüştür. Dahmer’a borderline kişilik bozukluğu, şizotipal kişilik bozukluğu ve psikoz teşhisi konmasına rağmen duruşmasında yasal olarak aklı dengesinin yerinde olduğu tespit edilmiştir.
Dahmer hakkında daha fazlası için bu yazımıza göz atabilirsiniz.
Başlangıçlar
Phoebe Bridgers’ ın kariyerinin başlangıç albümüne ismini veren “Killer” şarkısını ilk dinlediğimde içimi nadiren hissettiğim bir duygu kaplamıştı. “Dinlediğim en üzücü şarkı olabilir” diyordum önerdiğim insanlara heyecanla. Şarkının sözlerinde yoğun bir çaresizlik, korku ve aşk hakimdi. Arka fonda tekrarlayan piyano notaları da bu hisse ciddi bir yoğunluk katıyordu. İçinde çok fazla içtenlik ve yaşanmışlık barındırıyordu ve çoğu insanın benzer durumları yaşamışçasına ilişki kurmasına da sebep oluyordu.
Doğum sonrası depresyon teşhisi alan anne ve işkolik bir baba tarafından büyütülen Jeffrey Dahmer’ ın hayata başlangıcı ise hiç iç açıcı olmamıştı. Psikolojik ve fiziksel şiddetle büyüyen Jeffrey, ilk cinayetini de doğduğu evde gerçekleştirmişti.
Şarkı analizi üzerinden benzerlikleri ve farklılıkları
Bridgers, “Bazen katil olduğumu düşünüyorum, evinde seni korkutmuştum.” diyerek şarkıya giriyor. Ürpertici bir melodi eşlik ediyor bu sözlere.
Hemen ardından şarkıya ilham veren kişiyi de öğreniyoruz: “Hatta kendimi bile korkuttum, kanepende Dahmer’dan bahsederken”. Tıpkı Dahmer gibi, Phoebe de birlikte olduğu insanlara karşı kontrolcü hissediyor. Bu kişileri kaybetmekten fazlasıyla korkan Bridgers, bunun için yapabileceklerinden bahsederken partnerini de korkutuyor belli ki. Dahmer’i ihbar eden Terry Andrews’ın ifadesine göre Dahmer, kurbanlarını öldürmeden önce onlara ne yapacağını anlatıyordu.
Fakat Phoebe için bu yöntemler arasında öldürmek olmasa gerek, çünkü şarkının devamında “Ama ölü bir bedenin yanında uyuyamazdım, tamamen zararsız olsa bile. Hem nefesini saymayı da çok özlerdim, yanında uyumuş taklidi yaparak” diyerek devam ediyor. Dahmer’ın aksine Phoebe, sevdiği insanların vücutlarından ötesini önemsiyor. Duygularını, düşüncelerini ve hatta nefes alışlarını…
Nakarata giriyoruz sonra: “İçimdeki katil, içindeki ateşi söndürebilir mi?” diye soruyor. Burada katil kelimesi kontrolcü kişilik anlamını taşırken karşı tarafın içindeki ateş de o kişinin özerkliğini temsil ediyor. Fiziksel bir cinayetten korksa da içindeki katilin isteklerinden hiç emin görünmüyor bu satırlarda.
Nakaratı “Peşine düşmekten çok sıkıldım ama kana susamış haldeyim ve yapacak hiçbir şeyim yok.” diyerek bitiriyor. Daha sonra bir sitem duyuyoruz. Ne kadar yeni bir aşığın peşine düşse de hiçbir zaman tatmin olmuyor bu ölümlerden. Yeni bir başlangıç veya yeni bir şarkıyla bir sonraki kurbanını bekliyor elinden bir şey gelmeden.
Nakaratın son tekrarında genç şarkıcı, Dahmer ile arasına ince bir çizgi koyuyor. Bu sefer kana susamış haldeyim kısmını deli gibi aşığımla değiştirerek yavaşça korkudan hüzün tonuna geçen eserine son noktayı koyuyor.
Psikolojik bir perspektif:
Hazan ve Shaverın (1987) geliştirdiği romantik ilişkilerde bağlanma ölçeğinin bir maddesinde güvensiz bağlanmaya işaret eden şöyle bir madde bulunmaktadır: Başkalarının benim istediğim kadar yakınIaşmayı istemediğini düşünüyorum. Sevgilimin beni gerçekten sevrnemesi ya da benimle kalmayacağı fikri beni sıklıkla endişelendiriyor. Bir başkasıyla bütunüyle birleşrnek istiyorum ve bu istek insanlan korkutup kaçırıyor. Dahmer’e psikolog ve psikiyatristler tarafından konulan tanılardan biri de sınırda kişilik bozukluğuydu. Bu tanıya sahip bireylerde şiddetli bir terk edilme korkusu vardır ve yalnızlığa tahammül edemezler. Küçük yaştan itibaren yalnız bırakılan Jeffrey’nin bu korkuları, ergenlik yaşlarında ailesinin boşanması sonucu iyice pekiştirilmiştir. Phoebe ise ilişkilerinde mücadele ederken pychesinin karanlık köşelerine göz atışını bize Killer ile ustalıkla sunuyor. Görünüşe göre o da ayrılık kaygısı sahibiydi.
Kapanış
Dahmer yakalandıktan sonra öldürmenin ona en az zevk veren kısım olduğunu belirtmiştir. Jeffrey Dahmer, 1991’de tutuklanmış, 1994’te ise hapishanede hayatını kaybetmiştir. Phoebe Bridgers ise şu anda aylık 10 milyon dinleyici sınırını aşıp yükselmeye devam etmektedir. İki katilin öyküsünün de birbirinden farklı sonları var. Peki sen sevgili okur, içindeki katili besliyor musun?
Konuk Yazar: Abid Bakhshizada
Editör: Şevval Pektaş
Referanslar:
Wikipedia. Jeffrey Dahmer. 2 Mayıs 2023 tarihinde https://en.wikipedia.org/wiki/Jeffrey_Dahmer adresinden alınmıştır.
Wikipedia. Phoebe Bridgers. 2 Mayıs 2023 tarihinde https://en.wikipedia.org/wiki/Phoebe_Bridgers adresinden alınmıştır.
Bir Canavarın Zihni – TLC Belgeseli https://www.imdb.com/title/tt10752100/
Bridgers, P. (2015, 28 Nisan). Killer. [sesli şarkı sözleri]. 2 Mayıs 2023 tarihinde https://genius.com/Phoebe-bridgers-killer-lyrics adresinden alınmıştır.
Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524. https://doi.org/10.1037/0022-3514.52.3.511
Mayo Clinic Staff. (2022, 13 Aralık). Borderline Personality Disorder. 2 Mayıs 2023 tarihinde https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/borderline-personality-disorder/symptoms-causes/syc-20370237adresinden alınmıştır.
