Merhaba sevgili okur! Blog ekibinin çevirmeni ve bilimsel içerik yazarı olarak bu yazımda sizlerle psikoloji alanında yabancı dilin ve özelikle de İngilizce dilinin öneminden bahsetmek istiyorum. Normal içeriklerimizden farklı olarak bu yazımız soru-cevap şeklinde olacak. Bu soruları benim için hazırlayan içerik editörümüz Esra’ya da buradan teşekkürlerimi iletiyorum.
Şimdi dilerseniz başlayalım!
Diğer yazılarımız için buraya tıklayabilirsiniz.
Psikolojide İngilizcenin Önemi
Psikoloji biliminde İngilizce biliyor olmak, İngilizce literatür taramak neden önemli?
Çoğu alanda olduğu gibi psikolojide de İngilizce dominant bir dil. Bilimsel makalelerin çoğunlukla İngilizce çıktığını görüyoruz. Başka dillerde çıkan çalışmalar da ilk önce İngilizceye çevriliyor. Psikoloji biliminde İngilizce bilmek güncel çalışmaları takip etmek adına çok önemlidir. Psikoloji bilimi sürekli gelişmekte olan bir alan ve bulunduğunuz konuma göre bu gelişmeleri takip etmeniz işinize yarayacaktır. Türkçede de geniş bir psikoloji literatürü olmasına rağmen İngilizce kaynaklar çok daha fazla. İngilizce kaynakları tararken Türkiye’de henüz araştırılmamış ve oldukça ilginç olan şeylere de rastlayabilirsiniz. Belki de o sizin araştırma alanınız olur.
Alanda iyi olmak için İngilizce bilmek şart mı?
Bu sizin kariyer hedeflerinize bağlı. Akademisyen olmak ve bolca araştırma yapmak gibi bir hedefiniz varsa İngilizce sizin için çok önemli. Güncel yayınları takip etmeniz gerektiğinden iyi bir İngilizce bilgisi çok işinize yarayacaktır. Bunun dışında eğer yurt dışında bir kariyer düşünüyorsanız da yine İngilizce öğrenmeniz gerekir. O olmasa bile başka bir yabancı dil öğrenmeniz mutlaka gerekli. Ama eğer sadece Türkçe diliyle çalışmak istiyorsanız bu da bir seçenek. Bir klinisyen olarak Türkiye’de kalmak ve sadece Türkçe dilinde hizmet vermek istiyorsanız yabancı dil sizin için bir şart olmayabilir. Ancak her zaman için faydalı olacaktır. Çünkü bir klinisyen olarak da çalışmaları takip etmeniz gerekecektir.
Yabancı literatürden kaynakları çevirmenin ve bunları dilimize kazandırmanın önemi nedir?
Psikoloji literatürü her gün büyüyor. Her yapılan çalışma, bir diğer çalışmaya ilham oluyor ve alanı daha da geliştiriyor. Psikoloji bilimine katkıda bulunmak ve alanın güncelliğini devam ettirebilmek adına yeni çalışmaları okumak çok önemlidir. Yabancı ülkelerde yapılmış olan çalışmaların dilimize kazandırılması da bu açıdan çok önemli. Örneğin İtalyanca bir makaleyi Türkçeye çevirmek, bize hem yeni araştırma kapılarını açar hem de İtalya’daki kültürde psikolojinin durumunu anlamamıza yardımcı olur. Sadece makalelerin değil, blog yazılarının, kitapların ve daha birçok kaynağın Türkçeye kazandırılması da bilgilerimizi zenginleştirir.
Yüksek lisans ve doktora süreçlerinde yabancı dil bilmek gerekiyor mu?
İngilizce dil şartı her programda ve üniversitede değişiyor. Ama yüksek lisans ve doktora programlarının çok büyük bir kısmı yabancı dil puanı istemekte. Eğer program yabancı dilde ise o dili biliyor olmanız bir ön koşuldur. Eğer yüksek lisans veya doktora başvurusu yapacaksanız bir yabancı dil sınavına girmeniz sizin için her açıdan bir avantaj olacaktır.
Psikoloji Alanında Çeviri Yapmak
Psikoloji alanında çeviri yapmak diğer alanlardaki bir kaynağı çevirmekten farklı mı?
Her bilim dalının kendine ait terminolojisi vardır. Psikoloji alanının da kendine ait bir terminolojisinin olması, başka bir bilim dalından daha farklı kelimeler kullanması açısından elbette farklı. Şiir, roman ya da farklı edebi eserler çevirmekten de oldukça farklı.
Psikoloji alanındaki çevirileri psikologlar mı yapmalı?
Bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişebilmektedir. Elbette ki psikolog olmayan çevirmenler de psikoloji alanında çeviri yapabilmektedir. Çeviri yapılan dil hakkında yetkinliği olan kişiler, sadece psikoloji alanında değil her alanda çeviri yapabilirler. Ama kişinin psikolojik terimlere aşina olması çeviri sürecini hızlandıran bir faktördür. Psikologların çeviri yapması zaman açısından avantaj olabilmektedir. Çeviri editörlerinin ise psikolog olmasının çok önemli olduğuna inanıyorum. Psikoloji öğrencileri ders kitaplarından fark etmiş olabilir, çoğu kitabın çeviri editörü bir psikologtur. Bunun nedeni ise çevirinin vermek istenen mesajı tam olarak verip vermediğini kontrol edebilecek, kültürel faktörlere dikkat edebilecek yetkinliğe sahip olan kişilerin psikologlar olmasıdır.
Çeviri yaparken dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?
Çeviri yapmak İngilizce bir metni okuyup anlamaktan çok farklı. Okuyup anladığınız cümleleri farklı bir dilde ve anlamını bozmadan tekrar yazmanız gerekiyor. Bunun için hem çevirdiğiniz dilin hem de onu çevireceğiniz dilin dil bilgisi kurallarını iyi bilmeniz gerek. Çeviri yaparken kendi açımdan en önemli olduğunu düşündüğüm konu ise bağlam. Bir cümleyi çevirirken çevirdiğiniz paragrafı da göz önünde bulundurmanız gerekiyor. Cümleler rastgele sıralanmazlar, hepsi birbiriyle ilişki içerisindedir. Bunu akılda bulundurarak çeviri yapmanın önemli olduğunu düşünüyorum.
İngilizce Dilinizi Geliştirmeye Dair Öneriler
İngilizce biliyorum ama psikoloji alan İngilizcesinde kendimi nasıl geliştirebilirim?
Öncelikle bu çok doğal bir kaygı. Ancak zaten İngilizce bilginiz iyiyse psikoloji alan dilinizi geliştirmek sizin için çok daha kolay olacaktır. Bunun birçok yolu var. En çok önerilen yöntemlerden biri İngilizce makale okumak. İlginizi çeken konularla ilgili İngilizce makaleler okuyarak başlayabilirsiniz. Bu sizin için zorlayıcı ise aşağıda önermiş olduğum sitelerden daha kolay yazıları okuyabilirsiniz. Ya da Türkçesini okumuş olduğunuz bir kitabın İngilizce versiyonunu alıp okumayı deneyebilirsiniz. Okumak dışında da yapabileceğiniz çok şey var. Psikolojiyle ilgili paylaşım yapan İngilizce Instagram sayfalarını takip edebilirsiniz. Psikoloji konulu İngilizce podcastleri dinleyebilirsiniz veya videoları izleyebilirsiniz. Podcastlerin çoğunda transkript de var. Anlamadığınız kelimeleri oradan bulabilirsiniz ve sözlükten kontrol ederek öğrenebilirsiniz. Videoları da İngilizce altyazılı izlemek iyi bir fikir olabilir.
İngilizceyi unutmamak için ne yapmalıyım?
Bu sorunun cevabı aslında çok basit görünse bile uygulaması o kadar kolay olmayabiliyor. Tekrar etmek. Alanla ilgili birkaç okuma yapıp bıraktığınızda unutmanız çok olasıdır. İngilizceyi günlük yaşantınıza katmalısınız. Bir sorumluluk olmasından ziyade eğlenceli aktiviteleri yaparken de İngilizceyi hayatınızda tutabilirsiniz. İlgi alanınızdaki videoları İngilizce izlemek, müzik dinlemek, podcast dinlemek gibi birçok şeyi hayatınıza katabilirsiniz. Amacınız öğrenmek ve gelişmek ise bunu yaparken keyif de alabilirsiniz. Tekrar, tekrar ve tekrar.
Web sitesi önerileri
Makale dışında okuyabileceğiniz içeriklerin bulunduğu, sık sık ziyaret edebileceğiniz birçok website var. Biz de çeviri yazılarımız için bu siteleri kullanıyoruz. İşte bazıları:
Podcast önerileri
- Speaking of Psychology: Bu podcast APA’ya ait ve güncel. Ayrıca konuları da oldukça ilginç.
- Stanford Psychology Podcast
- The Science of Happiness
- Popcorn Psychology
- Therapist Uncensored Podcast
- Feeling Good
Youtube Önerileri
- American Psychological Association
- Doctor Ali Mattu
- Neuro Transmissions
- Therapy in a Nutshell
- Social Psychology: Be a People Expert
- Cinema Therapy
Umarım bu yazı aklınızdaki bazı soruları cevaplamanıza yardımcı olmuştur. Blog sayfamızdaki çeviri yazılarına buradanulaşabilirsiniz. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere!
Yazar: Arzu Coşkun
Editör: Şevval Pektaş
